Strona główna Sylwetka patrona

Sylwetka patrona

zh_kolorZbigniew Herbert (1924-1998), jeden z najważniejszych polskich poetów współczesnych, dramatopisarz, eseista. Pochodził ze Lwowa. Pradziadek poety nie znał polskiego, pracował jako nauczyciel języka angielskiego. Ojciec Herberta był prawnikiem i dyrektorem jednego z lwowskich banków. Rok przed wybuchem wojny młody Herbert rozpoczął naukę w Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego we Lwowie.
Podczas wojny chwytał się różnych zajęć, m.in. przez pewien czas pracował w produkującym szczepionki Instytucie Behringa jako karmiciel wszy. Był członkiem Armii Krajowej. W 1942 roku ukończył szkołę podchorążych, jednocześnie uczęszczał na tajne komplety gimnazjalne. Studiował filologię polską na tajnym Uniwersytecie Jana Kazimierza. W 1944 roku Herbert wyjechał do Krakowa. Podjął studia na Akademii Sztuk Pięknych, Akademii Handlowej, Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także Wydziale Prawa i Filozofii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1950 roku poeta przeniósł się do Warszawy.

Herbert debiutował jako poeta w roku 1950 na łamach tygodnika „Dziś i jutro”. Początkujący poeta drukował swoje wiersze pod pseudonimami Patryk oraz Stefan Martha. W roku 1956 wydał swój debiutancki zbiór wierszy „Struna światła”. Współpracował z „Tygodnikiem PowszeZHchnym”, współredagował miesięcznik „Poezja”. W latach 60. spełniły się swoje marzenia poety o podróżach – jeździł do Anglii, Włoch, Niemiec, kilkakrotnie był we Francji i Grecji. Zaowocowały one tomami esejów, takimi jak „Barbarzyńca w ogrodzie” (1962) i „Martwa natura z wędzidłem”(1993). Kolejne zbiory wierszy Herberta: „Hermes, pies i gwiazda” (1957), „Studium przedmiotu” (1961), „Napis” (1969), „Pan Cogito” (1974) spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem.
Obok pracy literackiej, Herbert angażował się w działalność polityczną. W grudniu 1975 roku, wobec projektowanych zmian Konstytucji, podpisał „Memoriał 59” – pierwsze wystąpienie intelektualistów domagających się zmian polityczno-ustrojowych w PRL. W swojej poezji zbigniew Herbert nawiązuje do antycznych korzeni europejskiej tradycji kulturalnej i etycznej. Do najsłynniejszych jego utworów należy cykl wierszy (zamieszczonych w różnych tomikach) o Panu Cogito. Wiersz „Przesłanie Pana Cogito” z 1974 roku stał się swoistym hymnem tworzącego się ruchu opozycyjnego.
W ostatnich latach życia, bardzo już chory na astmę, Herbert nie rezygnował z uczestniczenia w życiu politycznym.
Zbigniew Herbert zmarł 28 lipca 1998 roku w Warszawie. W dniu pogrzebu prezydent RP Aleksander Kwaśniewski odznaczył Herberta pośmiertnie Orderem ZHOrła Białego. Wdowa po poecie, Katarzyna Herbertowa, odmówiła jednak przyjęcia odznaczenia. Nie są jeszcze rozstrzygnięte losy archiwum poety – czy pozostaną w Polsce, czy też trafią do zbiorów biblioteki uniwersyteckiej w Yale.